Jubileumtoertocht in Grou

VALKENKLASSE

80 JAAR


Met een speciale historische jubileumwedstrijd en de bekende Princenhoftocht is in Grou het 80-jarig bestaan van de Valkenklasse gevierd.

In 1939 start in de Bruynzeel fabrieken in Zaandam de bouw van Valken. Een bijzondere boot, de eerste open zeilboot die in serie van hechthout gebouwd werd. Dat was revolutionair, zowel de bouwwijze als de materiaalkeuze. Hoewel er twijfels bestonden over het ontwerp en of het wel een solide constructie was, hadden ontwerper Ricus van de Stadt en bouwer Cees Bruyzeel het volste vertrouwen in hun Valk.

Boten bouwen

In de tweede helft van de dertiger jaren waren de Bruynzeel fabrieken, bekend van de deuren-en keukenproductie, er toe overgegaan omzelf fineerproducten te maken. Het was Cees Bruyneel, zelf een fanatiek zeiler, die op het idee kwam om van het verlijmde fineer ook boten te gaan bouwen. Hij vroeg zijn zeilvriend Ricus van de Stadt, die in Zaandam een werfje had, om de boot te ontwerpen. De opdracht was een jachtje van zo'n 6.5 meter lengte te tekenen, die precies uit drie platen hechthout gemaakt kon worden. De boot moest in maximaal 150 uur gebouwd kunnen worden en wel in serie. Een mooie uitdaging voor Van de Stadt, die van afvalhout een schaalmodel maakte voordat het eerste prototype gebouwd werd.

Het prototype waarmee uitgebreid proefgevaren werd,verschilde op een belangrijk punt met de Valk zoals wij die inmiddels 80jaar kennen. Het had een midzwaard in plaats van een kiel. Het midzwaard kwam te vervallen omdat het tijd scheelde bij de bouw en door een kiel ontstond er veel meer ruimte in de kuip.


Van de Stadt was zijn tijd ver vooruit. Zo zat zijn ontwerp vol moderne snufjes zoals een maststrijkinstallatie, het zeilplan, kastjes die zonder hang-en sluitwerk ook bij harde wind gewoon open bleven staan, maar bovenal wist hij van de Valk een bijzonder goed zeilende boot te maken.

De productie van de Valken startte in januari 1940. Met behulp van de bestaande machines van de Bruynzeel fabriek werden aanvankelijk vier boten per week gebouwd. Om de boten te kunnen verkopen werden op allerlei plekken promotie-activiteiten georgansieerd. Op een speciale trailer vervoerde Bruynzeel zijn promotie Valk om zeildemonstraties te geven.

Er was veel lof, maar ook scepsis. Vooral aan de duurzaamheid van de boot/ het hechthout werd getwijfeld. Toch lukte het Bruynzeel, ondanks de oorlogsjaren, om boten aan de man te brengen. Vooral de demonstratie op 31 maart 1940 in Grou was belangrijk. Bruynzeel was met zijn Valk uitgenodigd door de Watersportbonden voor een wedstrijd tegen een 16m2 en 30m2 om te kunnen bepalen of zijn boot eventueel officieel erkend zou worden als wedstrijdklassse.

De race werd met glans gewonnen. Op 21 december 1940 werd de Valk tijdens een jaarvergadering van het Verbond erkend als Nationale klasse.

This video has been disabled until you accept marketing cookies. Manage your preferences here or directly accept targeting cookies.



HYPE OF VERSLAVING?
Radiografisch zeilen

''Als je de zender een keer in je handen hebt gehad, dan ben je overstag,'' zei een radiografisch zeiler ooit tegen mij. Het is inmiddels vijftien jaar geleden dat hij deze voorspellende woorden uitsprak.

Door Eric van Staten


Het aantal uren dat ik de afgelopen jaren aan de waterkant heb doorgebracht, is ontelbaar.

Er gaat bijna geen week voorbij dat we niet radiografisch zeilen. We... zijn een mannetje of tien/vijftien radiografisch 'verslaafden' die zomer en winter, weer en wind, trotseren om met en vooral tegen elkaar te zeilen. Het is een gemengd gezelschap, qua leeftijd gemiddeld en daarboven, en met de meest uiteenlopende achtergronden. Van een arts, aannemer, gemeente-ambtenaar, verkoper tot zeilmaker.

Het zeilen met radiografische boten gebeurt wereldwijd en met de meest uiteenlopende modellen. Op allerlei plassen en meren en soms zelfs open water, wordt recreatief en in wedstrijdverband gezeild. Het is een laagdrempelige manier van zeilen. Je neemt je boot mee onder je arm naar de waterkant en zeilen maar. De keuze van het boottype is persoons- en budget afhankelijk. Je kunt het zo goedkoop of duur maken als jezelf wilt.


Instapmodel

Jarenlang was de Micro Magic in Nederland onder radiografische zeilers een populair instapmodel. Er zijn duizenden bootjes van dit type verkocht. Binnen ons clubje hebben we er allemaal een of meerdere. Helaas wordt de Micro Magic niet meer gemaakt en wordt het ook steeds lastiger om aan reserve-onderdelen te komen.

Een belangrijke reden dat steeds meer zeilers de overstap maken naar de Dragon Force 65.

''De bootjes zijn niet
aan te slepen...''

''De bootjes die rond de 200 euro kosten, zijn bijna niet aan te slepen,'' vertelt de bekende Regenboogzeiler Harry Amsterdam die in Sneek en omgeving een van de stuwende krachten is achter het DF-zeilen. ''Bestel er voor mij ook maar een en voor mij ook.'' Amsterdam heeft het afgelopen half jaar aan het regelen van boten bijna een onbezoldigde dagtaak. De vraag is zo groot dat zijn leverancier met regelmaat niet of tijdig niet kan leveren. ''We zitten in Sneek inmiddels al op zo'n 100 bootjes.''

Sneekweek

Trots is Harry dat het is gelukt om het radiografisch zeilen ook op het programma te krijgen van de afgelopen Sneekweek.

Vanaf het startschip werden diverse races georganiseerd. Spannend voor de zeilers en leuk voor de toeschouwers die alles vanaf het starteiland konden volgen.

Succes

Wie aan radiografisch zeilen doet, is pottenkijkers overigens wel gewend. De miniatuur bootjes hebben op een of andere manier een aantrekkingskracht en roept bij de passerende leek altijd de vraag op ...zit er ook een motor in?

De beste manier om aan te tonen dat dit niet zo is, is om de vraagsteller een zender in de hand te drukken. Grote kans dat die een week later met een eigen boot aan de waterkant staat.